De plaats op de rijbaan

De gulden regel: rechts rijden

Elke bestuurder moet zo dicht mogelijk bij de rechterrand van de rijbaan rijden. Deze regel geldt op elke weg, met of zonder middenlijn. Ze heeft twee doelen: plaats laten voor wie u volgt of inhaalt, en een vlotte tegenstroom mogelijk maken. U wijkt enkel van de rechterrand af om een welbepaalde reden: inhalen, een hindernis omzeilen, u voorbereiden om links af te slaan of de aanwijzingen van een markering volgen.

De rijstroken

Wanneer de rijbaan met witte lijnen in rijstroken is verdeeld, kiest elke bestuurder zijn strook en blijft erin. Buiten de bebouwde kom gebruikt u de rechterstrook; de linkerstroken dienen enkel om in te halen. Binnen de bebouwde kom mag u op een rijbaan met meerdere stroken in dezelfde richting in principe vrij uw strook kiezen, maar u mag de anderen niet hinderen.

Om van strook te veranderen moet u zich ervan vergewissen dat dit zonder gevaar kan, in uw spiegels en de dode hoek kijken, en tijdig waarschuwen met uw richtingaanwijzer. Van strook veranderen is een manoeuvre: de voorrang is voor wie zijn strook normaal volgt.

Het rijden in files

Wanneer het verkeer druk is en er files ontstaan op een rijbaan met meerdere stroken in dezelfde richting, geldt een bijzondere regel: de files mogen aan verschillende snelheden rijden, en een rechterfile mag dan sneller vooruitgaan dan een linkerfile. In dat specifieke geval wordt het voorbijrijden van stilstaande of tragere files langs rechts niet als verboden inhalen beschouwd: het is het normale gevolg van het rijden in files.

U moet echter in uw file blijven en slechts met grote voorzichtigheid van strook veranderen, want de andere bestuurders verwachten niet altijd dat iemand uitwijkt. Blijf alert voor motorrijders die tussen de files door rijden en laat hen de nodige ruimte.

De voorbehouden wegen en stroken

Sommige stroken zijn voorbehouden aan categorieën weggebruikers en zijn voor u in principe verboden. De bekendste is de bijzondere overrijdbare bedding of de busstrook, aangeduid met het woord « BUS » op het wegdek en met een brede onderbroken lijn. U mag ze enkel gebruiken in welbepaalde gevallen: om kort daarna rechts af te slaan, om ze te kruisen, of indien de signalisatie het toelaat (bijvoorbeeld aan taxi's of fietsers).

• Busstrook: voorbehouden aan voertuigen van het openbaar vervoer; gebruik door anderen enkel indien toegelaten of voor een korte manoeuvre.
• Fietsstroken en fietspaden: voorbehouden aan fietsers; er niet op rijden of stilstaan.
• Trambeddingen: rijd er niet op, behalve als markering en signalisatie het uitdrukkelijk toelaten.

De voorsorteerstroken op kruispunten

Bij het naderen van een kruispunt verdeelt de rijbaan zich vaak in voorsorteerstroken aangeduid met pijlen op het wegdek. Elke pijl legt een richting op: de rechterstrook om rechts af te slaan, de middenstrook om rechtdoor te rijden, de linkerstrook om links af te slaan. U moet zich tijdig op de juiste strook plaatsen, naargelang de richting die u wil nemen.

Eenmaal op een voorsorteerstrook bent u in principe verplicht de aangegeven richting te volgen van de pijl. Op het laatste moment van strook veranderen of de file doorkruisen om een andere richting te bereiken is gevaarlijk en foutief. Anticipeer: kies uw strook zodra de pijlen verschijnen.

De afstand tot de rand en de zwakke weggebruikers

Rechts rijden betekent niet de rand schampen. U moet voldoende zijdelingse afstand houden tot voetgangers, fietsers en andere zwakke weggebruikers. Wanneer u buiten de bebouwde kom een fietser kruist of inhaalt, moet u een zijdelingse ruimte van minstens 1,5 meter laten; binnen de bebouwde kom is die afstand minstens 1 meter. Houd ook bij voetgangers op de berm een comfortabele marge en vertraag indien nodig.

Het ritssysteem (rits)

Wanneer een rijstrook op het punt staat te verdwijnen — door een versmalling, werken of een hindernis — en het verkeer sterk vertraagd of stilstaand is, moet u het ritssysteem toepassen, ook wel de rits genoemd. Het principe is eenvoudig: de bestuurders van beide files voegen om beurten in, afwisselend, vlak vóór de plaats waar de strook eindigt. Eén voertuig van de doorgaande file laat één voertuig van de invoegende file door, en rijdt dan zelf verder.

• Blijf tot het einde op uw strook, tot aan de versmalling: voeg niet te vroeg in.
• Voeg afwisselend in: één voertuig van elke file gaat om beurten door, zoals de tanden van een rits.
• De bestuurder die voorrang moet verlenen laat één voertuig voor zich invoegen, zonder zich op te winden.